Το αυλικό παρεκκλήσι της Residenz με μια ματιά

Χτίστηκε για τον Μαξιμιλιανό Α΄

Η Residenz υπήρξε έδρα της κυβέρνησης και κατοικία των Βαυαρών δουκών, εκλεκτόρων και βασιλέων από το 1508 έως το 1918. Αναπτύχθηκε από ένα ανάκτορο που άρχισε να χτίζεται το 1385 στο βορειοανατολικό άκρο της μεσαιωνικής πόλης, γνωστό ως Neuveste. Ο Μαξιμιλιανός Α΄, που κυβέρνησε από το 1598 και έγινε εκλέκτορας το 1623, επέκτεινε ξανά το ανάκτορο και ανέθεσε την κατασκευή ενός νέου διώροφου αυλικού παρεκκλησίου μεταξύ 1601 και 1603. Αυτό αντικατέστησε παλαιότερους χώρους λατρείας στη Neuveste. Το παρεκκλήσι είναι επομένως ένας νέος χώρος με τα δεδομένα του ανακτόρου, τμήματα του οποίου χρονολογούνται από τον 14ο αιώνα.

Διαβάστε στη συνέχεια: Αίθουσες μουσικής της Residenz του Μονάχου

Δύο όροφοι για δύο κοινά

Το παρεκκλήσι ήταν οργανωμένο ιεραρχικά. Τα μέλη της αυλής συγκεντρώνονταν στο ισόγειο, ενώ η βασιλική οικογένεια παρακολουθούσε την καθημερινή Λειτουργία από τα θεωρεία, στα οποία είχε εύκολη πρόσβαση από τα διαμερίσματά της. Σήμερα το ανάκτορο επιτρέπει στους επισκέπτες του μουσείου την πρόσβαση μόνο στο θεωρείο, στο επίπεδο δηλαδή που χρησιμοποιούσε η βασιλική οικογένεια. Μια χορωδία προστέθηκε το 1630. Ιδωμένος από το θεωρείο, ο χώρος μοιάζει με έναν ψηλό κιβωτιόσχημο όγκο, φωτισμένο από τοξωτά παράθυρα, με το ιερό στο βάθος και τα στασίδια χαμηλότερα. Μια συναυλία σάς τοποθετεί στον ίδιο χώρο, αν και η σελίδα κρατήσεων δεν αναφέρει σε ποιο επίπεδο βρίσκονται οι θέσεις.

Αφιερωμένο στην Άμωμη Σύλληψη

Το παρεκκλήσι είναι αφιερωμένο στην Παναγία της Άμωμης Σύλληψης. Η επίσημη περιγραφή του ανακτόρου αναφέρει ότι η επιλογή ήταν πιθανότατα του Μαξιμιλιανού, καθώς είχε ήδη υιοθετήσει την Παναγία ως προστάτιδα της δυναστείας των Βίττελσμπαχ και της Βαυαρίας. Η ίδια αφοσίωση φαίνεται και στο εξωτερικό του Residenz: η δυτική πρόσοψη στην Residenzstraße διαθέτει άγαλμα της Παναγίας ως προστάτιδας της Βαυαρίας σε κόγχη ανάμεσα στις πύλες, ενώ οι πύλες φυλάσσονται από λιοντάρια. Η αφιέρωση του παρεκκλησίου αποτελεί επομένως μέρος μιας ευρύτερης δήλωσης που εκφράζει ολόκληρη η πρόσοψη του ανακτόρου.

Τα τέμπλα

Ο μεγάλος κεντρικός πίνακας του κεντρικού τέμπλου είναι έργο του αυλικού ζωγράφου Hans Werl, φιλοτεχνημένος γύρω στο 1600. Απεικονίζει την Παναγία ένθρονη εν δόξη κάτω από την Αγία Τριάδα. Στα μέσα του 18ου αιώνα, δύο δάσκαλοι του νοτιογερμανικού ροκοκό, ο Johann Baptist και ο Franz Zimmermann, κατασκεύασαν τα δύο πλευρικά τέμπλα δίπλα στη χορωδία. Έτσι, ο χώρος φιλοξενεί δύο περιόδους: την ύστερη Αναγέννηση και το πρώιμο μπαρόκ του κεντρικού τέμπλου και το ροκοκό των πλευρικών. Η επιχρυσωμένη κορνίζα του κεντρικού τέμπλου είναι το πιο λαμπερό αντικείμενο του χώρου και εκείνο στο οποίο εστιάζουν οι φωτογραφίες του παρεκκλησίου.

Το στούκο

Γύψινα διακοσμητικά καλύπτουν τους τοίχους και τον θόλο και είναι το πρώτο πράγμα που παρατηρούν οι περισσότεροι επισκέπτες. Σύμφωνα με το γερμανικό λήμμα της Wikipedia για το Residenz, το παρεκκλήσι καθαγιάστηκε το 1603, ο πλούσιος στούκο διάκοσμός του ολοκληρώθηκε στον θόλο το 1614, ενώ ο στούκος της χορωδίας προσαρμόστηκε στο παλαιότερο έργο μετά το 1630. Ανάγλυφα πλαίσια φέρουν θυρεούς, αγγέλους και φυλλώματα, ενώ νευρώσεις χωρίζουν τον θόλο σε πεδία. Το λευκό χρώμα αποτελεί μέρος του αποτελέσματος, καθώς καθιστά το επιχρυσωμένο τέμπλο τη μοναδική θερμή νότα σε έναν κατά τα άλλα ανοιχτόχρωμο χώρο.

Ένα ανάκτορο ξαναχτισμένο

Ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος ήταν καταστροφικός για το Residenz. Τον Μάρτιο και τον Απρίλιο του 1944, μεγάλο μέρος του ανώτερου ορόφου και πολυάριθμα θολωτά ισόγεια δωμάτια καταστράφηκαν ολοσχερώς, αν και το μεγαλύτερο μέρος της κινητής επίπλωσης είχε μεταφερθεί εκ των προτέρων σε ασφαλές μέρος. Η διοίκηση του ανακτόρου ίδρυσε γραφείο αναστήλωσης τον Μάιο του 1945 και η ανοικοδόμηση διήρκεσε αρκετές δεκαετίες. Το Μουσείο του Residenz είχε ανοίξει το 1920 και περαιτέρω τμήματα άνοιξαν σταδιακά από το 1958 έως το 1985. Η επίσημη περιγραφή του ανακτόρου δεν αναφέρει πώς επηρεάστηκε το ίδιο το παρεκκλήσι στον πόλεμο, επομένως ούτε αυτός ο οδηγός το πράττει, και περιγράφει μόνο τον χώρο όπως στέκεται σήμερα.