Kaplica dworska w Residenz — wyjaśnienie

Zbudowana dla Maksymiliana I

Residenz służył jako siedziba rządu i rezydencja bawarskich książąt, elektorów i królów od 1508 do 1918 roku. Rozrósł się z zamku rozpoczętego w 1385 roku na północno-wschodnim skraju średniowiecznego miasta, znanego jako Neuveste. Maksymilian I, który rządził od 1598 roku i został elektorem w 1623 roku, ponownie powiększył pałac i polecił wznieść nową dwupoziomową kaplicę dworską w latach 1601–1603. Zastąpiła ona starsze pomieszczenia modlitewne w Neuveste. Kaplica jest więc młodym pomieszczeniem jak na standardy pałacu, którego części pochodzą z XIV wieku.

Czytaj dalej: Sale muzyczne monachijskiej Rezydencji

Dwa piętra dla dwóch publiczności

Kaplica została urządzona według rangi. Członkowie dworu gromadzili się na parterze, podczas gdy rodzina panująca uczestniczyła w codziennej mszy z galerii, do których mogła łatwo dotrzeć ze swoich apartamentów. Dziś pałac wpuszcza zwiedzających muzeum wyłącznie na galerię — poziom, z którego korzystała rodzina panująca. W 1630 roku dodano chór. Widziana z galerii sala jawi się jako wysoka skrzynia oświetlona łukowymi oknami, z ołtarzem na dalekim końcu i ławkami poniżej. Koncert stawia cię w tej samej sali, choć strona rezerwacji nie mówi, na którym poziomie znajdują się miejsca.

Poświęcona Niepokalanemu Poczęciu

Kaplica jest poświęcona Najświętszej Maryi Pannie Niepokalanie Poczętej. Jak podaje oficjalne źródło pałacu, wybór ten najprawdopodobniej należał do Maksymiliana, który obrał już Maryję za patronkę dynastii Wittelsbachów i Bawarii. To samo nabożeństwo widać na zewnątrz Rezydencji: jej zachodnia fasada przy Residenzstraße kryje w niszy między portalami figurę Maryi jako patronki Bawarii, a portali strzegą lwy. Poświęcenie kaplicy jest zatem częścią szerszego przesłania, jakie głosi cała fasada pałacu.

Ołtarze

Wielki centralny obraz ołtarza głównego wyszedł spod pędzla nadwornego malarza Hansa Werla około 1600 roku. Przedstawia Maryję w chwale na tronie pod Trójcą Świętą. W połowie XVIII wieku dwóch mistrzów południowoniemieckiego rokoka, Johann Baptist i Franz Zimmermann, wykonało dwa ołtarze boczne przy chórze. Sala łączy więc dwie epoki: późny renesans i wczesny barok ołtarza głównego oraz rokoko ołtarzy bocznych. Pozłacana rama ołtarza głównego jest najjaśniejszym przedmiotem w sali i to na niej skupiają się fotografie kaplicy.

Sztukateria

Dekoracja gipsowa pokrywa ściany i sklepienie i jest tym, co większość zwiedzających zauważa najpierw. Według niemieckiego artykułu Wikipedii o Rezydencji kaplica została konsekrowana w 1603 roku, jej bogata dekoracja sztukatorska została ukończona na sklepieniu w 1614 roku, a sztukaterię chóru dopasowano do starszych prac po 1630 roku. Panele reliefowe mieszczą herby, anioły i motywy roślinne, a żebra dzielą sklepienie na pola. Biel jest częścią efektu, ponieważ czyni pozłacany ołtarz jedyną ciepłą nutą w skądinąd bladym wnętrzu.

Pałac odbudowany

Druga wojna światowa była katastrofą dla Rezydencji. W marcu i kwietniu 1944 roku znaczna część górnej kondygnacji i liczne sklepione pomieszczenia parteru zostały wypalone, choć większość ruchomego wyposażenia wywieziono wcześniej. Administracja pałacu powołała biuro budowlane w maju 1945 roku, a odbudowa zajęła kilka dziesięcioleci. Muzeum Rezydencji otwarto w 1920 roku, a kolejne sekcje udostępniano etapami od 1958 do 1985 roku. Oficjalne źródło pałacu nie mówi, jak sama kaplica przetrwała wojnę, więc ten przewodnik również tego nie czyni i opisuje wyłącznie salę w jej dzisiejszym kształcie.